impact-verleis-Verlieskunde driehoek

Wat is de impact van verlies op jouw leven?

Verlies door het overlijden van jouw partner heeft een enorme impact op jouw leven. Het heeft een groot effect op het welzijn van jou en jouw nabestaanden. Maar hoe dat nu precies zat was mij ook nog niet helemaal duidelijk. Tot ik het boek Verlieskunde las van Herman de Monnik. In dit artikel beoog ik vooral uit te leggen welke factoren van invloed zijn. Het is geen volledige weergave.

Wat is de verlieskunde driehoek?

Herman De Monnik bedoelt in zijn boek ‘Verlieskunde’ met verlies niet alleen het overlijden maar ook verlies van baan, verhuizing, vrienden, gezondheid, ongewenste kinderloosheid. Ik richt hier de aandacht op verlies van je partner.

“Je moet de verlieslast (impact) wel zelf tillen (coping), maar niet alleen (support).”

In het leven, en dan vooral bij heftige en ingrijpende gebeurtenissen, zoals een overlijden, gaat het altijd om een balans tussen belasting en belastbaarheid. Herman de Monnik beschrijft in zijn boek ‘Verlieskunde’ dat er een balans is als de verliesimpact (belasting) niet groter is dan de verliescoping en verliessupport (samen belastbaarheid). Zodra ofwel de verliesimpact groter is ofwel de verliescoping en/of de verliessupport zwakker is ontstaat er een disbalans. Dan heeft iemand hulp nodig om de balans weer te herstellen naar de goede kant. 

Wat is je belasting bij verlies en overlijden?

1 Wat is verliesimpact?

Er is sprake van impact bij verlies. Hoe groot die impact is hangt af van de relatie die je had met je partner die je verloren bent. Maar ook met de praktische gevolgen van het verlies. Bijvoorbeeld: wat betekent het overlijden van je partner voor je dagelijkse leven?

Die impact werkt op verschillende niveaus door. Als eerste is er sprake van het feitelijke verlies. Je partner is overleden. Je geliefde is er niet meer en dat doet heel veel pijn. Als tweede kan wat dat voor jou persoonlijk betekent bijvoorbeeld zijn dat je je maatje, je steun en toeverlaat kwijt bent of er ontstaat wellicht financiële onzekerheid. Misschien moet je verhuizen en verlies je ook nog eens een vertrouwde omgeving. Er is nog een derde niveau en deze gaat nog een laagje dieper. Bij een verlies wordt je KERN aangetast.

Kontrole: Je leven had een bepaalde inhoud en structuur en dat is weggevallen. Je voelt je overgeleverd aan de situatie en misschien ook afhankelijk van anderen. Ook je gevoel van zelf-controle kan je kwijtraken. Je innerlijke houvast van de wereld om je heen zoals je die kende raak je kwijt. 

Eigenwaarde: Een ingrijpend verlies heeft vaak een negatief effect op je gevoel van eigenwaarde, zelfbeeld en zelfwaardering. Vaak ontstaan twijfels. Heb ik het wel goed gedaan of doe ik het wel goed? Je voelt je een speelbal van je emoties. Verlies tast je zelfvertrouwen aan. Bij een positief gevoel van eigenwaarde (meer zelfvertrouwen over jezelf en je eigen kunnen) is dit effect minder negatief dan wanneer je eerder al een negatief gevoel van eigenwaarde had, jezelf minder waard voelde of weinig zelfvertrouwen had. Vaak verliezen mensen ook het vertrouwen in de wereld en de mensen om zich heen.

Rechtvaardigheidsgevoel: Je wereldbeeld over gelijkheid en rechtvaardigheid in de wereld wordt aangetast. Zelf herken ik dit wel. Ik was niet bezig met de waarom-vraag, hoe kon dit gebeuren of waarom mij? Ik was wel boos over hoe het ongelijk verdeeld is in de wereld en dat iemand daarboven echt niet goed heeft zitten opletten bij het verdelen van de ellende. Echter ik wist dit vrij snel wel weer te relativeren. Maar het kan gebeuren dat mensen die een bepaalde waardenoriëntatie hebben tegenover de wereld en de maatschappij hun houvast hierin verliezen. Het is oneerlijk. Dit kan of mag niet gebeuren. Het deugt allemaal niet. Waar kun je nu nog van op aan?

Nu-in-relatie-tot-later: Je hele toekomstperspectief ligt in duigen. Dit hoeft geen tot in detail uitgewerkt plan te zijn. Vaak hebben mensen wel een impliciet beeld van bijvoorbeeld hoe hun toekomst er samen uit zal zien. Huisje, boompje beestje of juist veel reizen, kinderen, een bepaalde carriere samen. En dat plaatje valt in duigen. En wat dan? Ze zien geen toekomst meer.

De hier 3 genoemde niveaus van het verlies, namelijk 1 feitelijk verlies, 2 de betekenis die het voor jou heeft en 3 de verliezen op meer identiteis-niveau, jouw KERN, maken duidelijk waarom het verlies van je partner zo’n grote impact heeft op jouw welbevinden. Het bepaalt de belasting die jij ervaart.

impact-verleis-Verlieskunde driehoek


Wat vergroot jouw belastbaarheid?

Kijken we naar de belastbaarheid dan zien we de volgende aspecten. Belastbaarheid is onder andere jouw copingstijl, jouw manieren van omgaan met situaties. Maar ook adequate steun van jouw omgeving dat aansluit bij jouw behoeften vergroot jouw belastbaarheid.

2 Verliescoping

Hoe goed ben jij in staat in met tegenslag in het algemeen en nu specifiek bij het verlies van je partner om te gaan? Hier heeft jouw gevoel van eigenwaarde zeker een grote invloed op. Hoe kan jij met de ontstane situatie omgaan? Hoe ga jij met al je emoties om, zoals pijn, verdriet en boosheid? Maar ook heb jij fysieke klachten, zoals slapeloosheid, piekeren, concentratieverlies, etc. Ben je in staat om de situatie te aanvaarden, afscheid te nemen van je geliefde en jullie oude leven samen? Maar ben je ook in staat om weer een nieuw leven op te bouwen? Weer zin te geven aan jouw leven? Een nieuwe realiteit te vormen. Of duik je weg in verdoving, afweer en  ontkenning?

3 Verliessupport

Daarnaast heeft de support van je omgeving ook invloed op jou. Een goede op jouw behoefte afgestemde support zal je helpen. Een gebrekkige niet. Dat kan zelfs averechts werken, want je voelt je onvoldoende gezien, gehoord en/of serieus genomen. 

Soms kan support te veel nadruk leggen op het gemis en verdriet van het verlies. Dat risico is vaak aanwezig in supportgroepen van lotgenoten. Tegelijk kan het praten en delen van ervaringen met lotgenoten juist helpen omdat zij precies begrijpen wat je doormaakt. Soms kan juist te veel nadruk leggen op dat je het wel redt en aankan te vroeg zijn. Dan voel je je misschien juist in de steek gelaten of niet serieus genomen in je emoties en ervaringen. 

Samenvattend

Verlies heeft invloed op hoe jouw realiteit was en nu is geworden. Maar ook op je normen en waarden, je identiteit, het beeld dat je van jezelf hebt. Wie was je en wie ben je dan nu nog? Je zelfbeeld en eigenwaarde lijden onder de situatie. Je wereldbeeld wordt aangetast. Is er wel een eerlijke wereld? Vragen van zingeving wat de zin van het leven is en waarom jij en de mens op aarde zijn kunnen naar boven komen. Je kunt er geen antwoord meer op geven. 

Maar ook kun je de situatie wel dragen? Heb je de vaardigheden om met de situatie om te gaan? Hoe veerkrachtig en weerbaar ben je? En krijg je adequate steun uit je omgeving?

Als je dit emotionele verliesproces in ogenschouw neemt, samen met het verlies van verbondenheid en gehechtheid aan je partner in combinatie met de praktische uitdagingen die het dagelijks leven aan je stelt, is het dus absoluut niet vreemd dat het overlijden van je partner je volledig uit het lood kan slaan. Het verklaart ook waarom iedereen op haar eigen manier op de situatie reageert en er mee omgaat. Dat voor iedereen het rouwproces anders verloopt; in vorm, volgorde en tijd.

Ik hoop met dit artikel iets meer begrip te hebben gekweekt voor het moeizame proces dat rouw en rouwverwerking heet.

Gratis ebook Rouwen & Leven

Het verliezen van dierbaren is ontzettend zwaar en moeilijk. Het gemis gaat nooit helemaal weg. Rouw zal je blijven ervaren, zelfs als je oud en grijs bent. Maar je kunt wel leren om de rouw meer een plek op de achtergrond te geven en de meer leuke en prettige kanten van het leven meer in het licht te zetten. Download het gratis ebook voor mijn aanpak en benadering.

ebook Rouwen & Leven

8 reacties op “Wat is de impact van verlies op jouw leven?”

  1. Verlies is zo definitief. Hoe mensen reageren op het verlies van hun dierbare is zo verschillend. De pijn en het verdriet wordt zo verschillend geuit en verwerkt. Je uitleg verklaart een hoop, dank je.

  2. uit eigen ervaring weet ik inmiddels dat er geen enkel boek is dat je precies verteld hoe je er mee om moet gaan. Misschien wat je kunt verwachten, wat handvatten hoe er mee om te gaan….
    Was er maar een simpel stappenplan, dat zou een hoop verschil maken.

    1. Ieder rouwproces is ook anders. Een boek geeft een richting. In mijn boek ‘Survivalgids voor weduwen’ dat medio november uitkomt (ik hoop al eerder) heb ik een stappenplan en allerlei thema’s waar weduwen tegenaan lopen verwerkt.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Cookie instellingen

Deze website maakt gebruik van functionele en analytische cookies, die noodzakelijk zijn om deze site zo goed mogelijk te laten functioneren. Hieronder kan je aangeven welke andere soorten cookies je wilt accepteren.

Privacybeleid | Sluiten
Instellingen
Scroll naar top
Rouwen, leven en weer genieten draait op SYS PlatformSYS Platform